ชื่อ : ม้ากระทืบโรง

ชื่อสามัญ –

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Ficus sarmentosa Buch.-Ham. ex Sm.

ชื่อวงศ์ : MORACEAE

ชื่อท้องถิ่น : ม้าคอกแตก คอกม้าแตก มันฤาษี กาโร (ระนอง), พญานอนหลับ (นครสวรรค์), มาดพรายโรง (โคราช), เดื่อเครือ (เชียงใหม่), บ่าบ่วย (คนเมือง), ม้าทะลายโรง (ภาคอีสาน)

ลักษณะ

ต้นม้ากระทืบโรงจัดเป็นไม้พุ่มรอเลื้อย เป็นไม้เถาขนาดใหญ่มักเลื้อยเกาะไปตามพรรณไม้ชนิดอื่น มีความสูงได้ถึง 25 เมตร เปลือกมีสีน้ำตาลและสาก มีปุ่มขึ้นคล้าย ๆ หนาม เนื้อไม้สีขาวและมีน้ำยางสีขาว เถามีรสเย็น
ส่วนทั้งต้นจะมีรสขมเล็กน้อย มักพบเกาะเลื้อยอยู่ตามต้นไม้ขนาดใหญ่ในป่าดิบแล้งและป่าดิบเขา ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการตัดเถาม้ากระทืบโรงประมาณ 1 คืบแล้วนำมาปักชำ

 

ใบม้ากระทืบโรงมีใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ ลักษณะของใบคล้ายรูปหอก หรือรูปไข่ หรือเป็นรูปขอบขนานแกมวงรี ก้านใบและผิวใบด้านล่าง รวมไปถึงฐานรองดอกอ่อนจะมีขน ใบกว้างประมาณ 7-9 เซติเมตร
และยาวประมาณ 12-18 เซนติเมตร

 

ดอกม้ากระทืบโรงออกดอกเป็นช่อ ลักษณะเป็นทรงกลมคล้ายผลออกเดี่ยว ๆ ตามซอกใบ ดอกเป็นแบบแยกเพศอยู่ในช่อเดียวกัน ที่ฐานรองดอกเป็นรูปทรงกลม ผลม้ากระทืบโรงลักษณะของผลเป็นรูปทรงกลม
เปลือกผลสีเขียว ภายในผลเนื้อมีสีแดง

 

ประโยชน์

  1. เถามีรสเย็นขื่น ใช้ดองกับสุราหรือใช้ต้มดื่มช่วยบำรุงกำลัง หรือจะใช้เถาม้ากระทืบโรงที่ตากแห้งแล้วนำมาเข้าเครื่องยาผสมกับเปลือกต้นนางพญาเสือโคร่ง ลำต้นฮ่อสะพายควาย ตานเหลือง มะตันขอ จะค่านข้าว แก่นฝาง หลามดง หัวยาข้าวเย็น ไม้มะดูก และโด่ไม่รู้ลืม นำมาต้มน้ำดื่มเป็นยาบำรุงกำลัง แก้อาการปวดเมื่อยตามร่างกายก็ได้เช่นกัน (เถา, ลำต้น, ทั้งต้น)
  2. ใช้ผสมกับลำต้นคุย นำมาต้มดื่มใช้เป็นยาอายุวัฒนะ (ต้น)
  3. ช่วยบำรุงธาตุในร่างกาย (เถา, ทั้งต้น)
  4. ช่วยบำรุงร่างกาย (ต้น)
  5. ช่วยทำให้เจริญอาหาร (ทั้งต้น)
  6. ช่วยบำรุงโลหิต ด้วยการใช้เถาต้มกับน้ำดื่มหรือใช้ดองกับเหล้าก็ได้ (เถา)
  7. ช่วยแก้เลือดเสีย เลือดค้าง ซูบซีด (ต้น)
  8. ช่วยแก้อาการปวดศีรษะ (เนื้อไม้)
  9. ช่วยแก้อาการปวดฟัน (เถา)
  10. ช่วยในการย่อยอาหาร ช่วยขับน้ำย่อย ช่วยทำให้อาหารมีรส (เถา)
  11. ช่วยแก้ริดสีดวงทวาร (ทั้งต้น)
  12. ช่วยแก้น้ำเหลืองเสีย (เถา)
  13. ช่วยแก้ประดงลม (เถา)
  14. ช่วยแก้ประดงเลือดที่ทำให้เป็นจุดห้อเลือด เป็นเม็ดตุ่มตามผิวกาย (เถา)
  15. ช่วยแก้อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย เช่น ปวดหลัง ปวดเอว เป็นต้น (เถา, เนื้อไม้)
  16. ประโยชน์ของม้ากระทืบโรงใช้ทำเป็นยาดองม้ากระทืบโรง ซึ่งมีสรรพคุณช่วยบำรุงความกำหนัด (เถา, ทั้งต้น)

แหล่งอ้างอิง

medthai.com/ม้ากระทืบโรง/